Terugblik Excursie Kasteel Helmond

Door Daniël de Vries

Zondag 22 maart zijn we met een klein groepje nieuwe gezichten een kijkje wezen nemen in het Kasteel Helmond. We leerden elkaar in het kasteel een beetje kennen in afwachting van de rondleiding, en die was het wachten zeker waard. We werden enthousiast onthaald door onze gids die met passie de diepgaande geschiedenis van het kasteel aan ons vertelde. Hij nam zijn voordeel van het mooie weer wat we die zondagmiddag hadden gekregen, en hebben op de brug, binnenplaats en zelfs op het dak kunnen horen wat er allemaal in dit historische gebouw heeft plaatsgevonden.

De gids begeleidde ons door de vele kamers en gangen waar de geschiedenis van het kasteel uitgebreid tentoongesteld was. Met zijn levendige manier van spreken bracht hij de schilderijen en objecten tot leven en gaf een kleurrijk beeld aan de historische hoogtepunten. Zo wist hij ons te boeien met de ontstaansgeschiedenis van het kasteel en de rol die keizerin Maria van Brabant hierin heeft gespeeld. Ook konden we moeiteloos de successie van vier generaties Carel Frederik Wesselman volgen die essentieel zijn geweest voor de huidige status van het kasteel.

De goed geoliede rondleiding liet niet alleen de bekende aspecten van het kasteel zien, maar had ook tijd voor de kleine details waar velen zonder weten langs zullen lopen. Zo toverde onze gids bijvoorbeeld een klein apparaat uit de la van een grote kast. Dit was een echte duimschroef, een herinnering aan de slavernij in Nederland die ook in Helmond een hoofdstuk heeft. Een leuke afwisseling van het strak ingerichte kasteel was de zolder, waar we lettend op ons hoofd voor de lage deurposten langs vele opgeslagen objecten liepen. Daar zagen we geweren, een hoge bi en zelfs een grote oude kerkklok die voor sommigen een rommelige indruk kunnen geven, maar die voor historici eigenlijk heel interessant zijn. Op de zolder lagen nog zoveel objecten die ook een plekje zouden kunnen krijgen in het kasteel; wie weet wat er in de toekomst allemaal in de gangen en zalen zal staan.

Als laatste onderdeel van de excursie stonden we nog even stil bij een kunstexpositie in het teken van de arbeider. Via de glazen liftschacht door een van de oude trappenhuizen kwamen we in de zalen waar de schilderijen en standbeelden opgesteld waren. De ruw geschilderde portretten van fabrieksarbeiders en zeer gedetailleerde schilderijen van weefsters en handarbeiders gaven een gevarieerd beeld van de werkende zielen die ons zijn voorgegaan. Deze variatie was in het hele kasteel merkbaar, en zorgde voor een brede en intrigerende blik in de geschiedenis van Helmond.

Geschreven door Daniël de Vries, kersverse alumnus van de master History and Philosophy of Science in Utrecht. Voor mij was dit de eerste kennismaking met Erfgoed Jong, en dat was in ieder geval een hele positieve. Ik ben benieuwd waar de volgende excursies mij zullen brengen!